Wie wij zijn?

Wij zijn een stel enthousiaste Deventenaren met een grote droom:

Een florerend Vogeleiland dat steunt op een stevige en duurzame organisatie.

Wij zijn vastbesloten ons ideaal te verwezenlijken en streven naar het volgende toekomstbeeld:

In 2028 is het Vogeleiland een belangrijk knooppunt in het centrum van Deventer. Het eiland heeft op verschillende manieren een verbindende functie en is daarom zeer waardevol voor de Deventenaren en voor de levendigheid van de binnenstad. Als bijzondere locatie staat het Vogeleiland in 2028 in de top 3 omdat het uniek en herkenbaar is. Binnen de provincie Overijssel en in de gemeente Deventer vervult het een belangrijke sociaal-maatschappelijke rol. Het Vogeleiland is een voorbeeld van hoe de participatiesamenleving eruit moet zien. Het is een plek waar iedereen kan leren, recreëren, participeren of re-integreren. Natuur en plezier, meedoen, betrokkenheid en zelfredzaamheid zijn waardes die we samen op een duurzame en innovatieve manier invullen en dagelijks delen.

Hoe krijgen we dit voor elkaar?

Het Vogeleiland is een plek met met veel mogelijkheden. Wij willen deze zo goed mogelijk gaan benutten, om zo verschillende maatschappelijke functies te gaan vervullen:

1: De functie Beheer

Het Vogeleiland heeft goed beheer nodig. De planten en dieren moeten altijd goed verzorgd worden, maar ook het onderhoud van de bebouwing moet consequent worden uitgevoerd.

2: De functie Recreatie

Het Paviljoen zal het voortouw nemen op het gebied van recreatie, maar ook andere partijen staat het vrij om evenementen te organiseren.

3: De Sociaal-maatschappelijke functie

Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, krijgen de mogelijkheid om op het Vogeleiland werkzaamheden uit te voeren op het gebied van groen, onderhoud, dierverzorging en recreatie. Het doel: re-integratie op de arbeidsmarkt en participatie in de samenleving. Het Vogeleiland is een omgeving waar educatie op alle niveaus op een veilige manier mogelijk is.

4: Duurzaamheid

Een florerend Vogeleiland is er niet zomaar en moet kunnen leunen op een stevige en duurzame organisatie. Dit laatste vinden wij van groot belang: De financiën zijn op orde en de organisatiestructuur is helder en transparant . Dit draagt bij aan een goed imago en maakt dat Vogeleiland weer de parel van Deventer wordt.

Hoe het begon

Hanzestad Deventer, ooit één van de welvarendste steden van Nederland èn, jawel, hoofdstad van Overijssel, werd vanaf 1578 verschillende keren belegerd. Bovendien was het een geliefde plek voor de Spanjaarden, die het graag in handen hadden.

In 1591 werd Deventer veroverd door Prins Maurits, de zoon van Willem van Oranje. Hij zorgde ervoor dat het nooit meer in Spaanse handen zou vallen door de aanleg van verdedigingswerken: Rond de stad kwam een ruime, geheel nieuwe vestinggordel, die in 1634 werd voltooid. Het eerste deel van de vesting, waar het Vogeleiland toe behoort, werd aangelegd tussen 1596-1621. Het eiland is dus al 400 jaar oud.

Park

In 1874 werd de vestingwet opgeheven en zijn de voormalige verdedigingswallen omgebouwd tot het Rijsterborger park. De befaamde architect Leonard Springer tekende een ontwerp, gebaseerd op de Engelse landschapsstijl. In 1888 werd dit aangelegd. De buitengracht is hierbij bewaard gebleven net als één van de verdedigingseilanden. Op dit eiland werd een rotsachtige tuin gebouwd en begin 1900 kwamen er een grote duiventil en diverse volières. Het Vogeleiland dankt zijn naam aan de dieren die op het eiland werden ondergebracht: Er kwamen pauwen, flamingo’s en diverse andere vogels, maar ook wasberen en aapjes.

Helaas verloedert vanaf de jaren ’60 het eiland. Er was onvoldoende toezicht en het viel ten prooi aan vandalisme en dierenmishandeling. Uiteindelijk werd het gesloten.

Vogeleiland renoveert

Eind jaren ’80 leeft bij het gemeentebestuur de gedachte om het water rond het eiland te dempen. Het oorspronkelijke ontwerp en de invulling, zoals bedacht door Leonard Springer, zouden niet meer haalbaar zijn.

Menig Deventenaar kwam echter in opstand en er werd een stichting opgericht. ( de huidige Stichting Vogeleiland)

Het doel van deze stichting: Het Vogeleiland in ere herstellen.

De lokale architect Peter Ghijsen maakte plannen voor nieuwe dierenverblijven en bebouwing. De kosten van deze renovatie zouden rond €800.000 bedragen. Dit bedrag werd grotendeels betaald door het bedrijfsleven en particulieren. Zo kon het Vogeleiland in de jaren ’90 helemaal worden gerenoveerd: Er kwam onder meer een muziekkoepel, een enorme volière in de vorm van een ei en natuurlijk het paviljoen.

In 1999 zorgde een windhoos voor veel schade aan het Rijsterborgherpark en het Vogeleiland. Meer dan 200 bomen waaiden om en het park was een grote ravage. De gemeente Deventer gaf opdracht aan de landschapsarchitect, Michael van Gessel, om met een plan te komen om het park te herstellen. In 2000 zijn de werkzaamheden begonnen. Helaas is de laatste fase van het plan, waar het Vogeleiland onder viel, nooit gerealiseerd.

Veiligheid en beheer

In de jaren ’90 werd de veiligheid door Stichting Vogeleiland gegarandeerd. Via de zogeheten Melkert banen, dit waren 5 fulltime medewerkers, was er 24 uur per dag toezicht. Na het verdwijnen van deze Melkert regeling riep Stichting Vogeleiland, op nadrukkelijk verzoek van de gemeente, de hulp in van de Stadswachten. Vanaf het jaar 2000 komt opnieuw de klad in het Vogeleiland. Helaas werd er vanaf toen flink bezuinigd bij de Stadswachten en werd het toezicht nog verder teruggeschroefd. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen, wordt in 2003 al gesproken van een avondsluiting. Waarom? Omdat er inmiddels hangjeugd is, er gedeald wordt, er vernielingen zijn en de dieren worden mishandeld.

Via de Melkertbanen zijn destijds ook 1 fulltime dierverzorgster en 1 fulltime groenverzorger in dienst genomen. Later werden deze twee banen gesubsidieerd door de ID-banen regeling.

Een simpel rekensommetje leert ons dat men in de eerste beheerovereenkomst, uit de jaren ’90, dus uitging van maar liefst 7 fulltime medewerkers. De huidige beheerovereenkomst is een afgeleide van die versie uit de jaren ’90.

Vogeleiland nu

Tot 2016 heeft het bestuur van Stichting Vogeleiland de dieren, groen, horeca en opstallen op het eiland verzorgd en beheerd. Eind 2016 is er een transitiebestuur gekomen die zo goed als mogelijk orde op zaken heeft gesteld. Dit transitiebestuur heeft echter geen decharge verleend aan het oude bestuur. Stukken en ander financiële overzichten waren daarvoor onvolledig, niet transparant of slecht, of zelfs niet herleidbaar. Het jaar 2017 is een overgangsjaar geweest.

Vanaf februari 2018 is er een nieuw bestuur gevormd. Hierin zitten vooralsnog slechts 2 mensen: Heleen Renting – Hoek en Freekje Vervoord. Dit nieuwe bestuur heeft inmiddels een visiestuk opgesteld, waarvan 2018 het startjaar is.

Het nieuwe bestuur is welwillend, maar staat ook voor enorme uitdagingen. Afgezien van de groensubsidie van €11.000 zijn er nu geen andere financiële stromen. De staat van het eiland is dermate verpauperd, dat ook het bedrijfsleven zich er momenteel niet aan wilt verbinden.

Gelukkig zijn er in de gemeentelijke politiek sterke geluiden om het Vogeleiland weer veilig en aantrekkelijk te maken. Met name de VVD is zich hard aan het maken om de renovatie, volgens het plan van Van Gessel, ook uit te laten voeren.