Hoe het begon
Hanzestad Deventer, ooit één van de welvarendste steden van Nederland èn, jawel, hoofdstad van Overijssel, werd vanaf 1578 verschillende keren belegerd. Bovendien was het een geliefde plek voor de Spanjaarden, die het graag in handen hadden.

In 1591 werd Deventer veroverd door Prins Maurits, de zoon van Willem van Oranje. Hij zorgde ervoor dat het nooit meer in Spaanse handen zou vallen door de aanleg van verdedigingswerken. Rond de stad kwam een ruime, geheel nieuwe vestinggordel, die in 1634 werd voltooid. Het eerste deel van de vesting, waar het Vogeleiland toe behoort, werd aangelegd tussen 1596-1621. Het eiland is dus al 400 jaar oud.

Park
In 1874 werd de vestingwet opgeheven en zijn de verdedigingswallen omgebouwd tot het Rijsterborgherpark. De befaamde architect Leonard Springer tekende een ontwerp, gebaseerd op de Engelse landschapsstijl. In 1888 werd dit aangelegd. De buitengracht is hierbij bewaard gebleven, net als één van de verdedigingseilanden. Op dit eiland werd een rotsachtige tuin gebouwd en begin 1900 kwamen er een grote duiventil en diverse volières. Het Vogeleiland dankt zijn naam aan de dieren die op het eiland werden ondergebracht. Er kwamen pauwen, flamingo’s en diverse andere vogels, maar ook wasberen en aapjes.

Helaas verloedert vanaf de jaren ’60 het eiland. Er was onvoldoende toezicht en het eiland viel ten prooi aan vandalisme en dierenmishandeling. Uiteindelijk werd het gesloten.

Vogeleiland renoveert
Eind jaren ’80 leeft bij het gemeentebestuur de gedachte om het water rond het eiland te dempen. Het oorspronkelijke ontwerp en de invulling, zoals bedacht door Leonard Springer, zouden niet meer haalbaar zijn. Menig Deventenaar kwam echter in opstand en er werd een stichting opgericht (de huidige Stichting Vogeleiland). Het doel van deze stichting: het Vogeleiland in ere herstellen.

Lokaal architect Peter Ghijsen maakte plannen voor nieuwe dierenverblijven en bebouwing. De kosten van deze renovatie, rond de 800.000 gulden, werd grotendeels betaald door het bedrijfsleven en particulieren.

Zie film uit 1987

Zo kon het Vogeleiland in de jaren ’90 helemaal worden gerenoveerd. Er kwam onder meer een muziekkoepel, een enorme volière in de vorm van een ei en natuurlijk het paviljoen.

In 1999 zorgde een windhoos voor veel schade aan het Rijsterborgherpark en het Vogeleiland. Meer dan 200 bomen waaiden om en het park was een grote ravage. De gemeente Deventer gaf opdracht aan landschapsarchitect, Michael van Gessel, om met een plan te komen om het park te herstellen. In 2000 zijn de werkzaamheden begonnen. Helaas is de laatste fase van het plan, waar het Vogeleiland onder viel, nooit gerealiseerd.

Park anno 2020

Na de windhoos en het uitgebleven herstel van het Vogeleiland is het helaas bergafwaarts gegaan. Het gevolg is dat anno 2020 je niet echt meer kunt spreken van ‘De Parel van Deventer.’ 

Het eens zo lucratieve Paviljoen ligt er verlaten bij en de volières zijn vervallen en niet meer veilig voor de vogels. De sfeer is niet bepaald prettig en bezoek komt er nog maar mondjesmaat. 

Wij, Stichting Vogeleiland, hebben in juli 2019 een akkoord gesloten met de gemeente Deventer. Alle opstallen, dat wil zeggen; het Paviljoen, de volières en het beheer van het eiland zijn overgedragen. De gemeente heeft beloofd een grootschalige renovatie uit te voeren in 2020. 

Renovatie

De bedoeling is om het Vogeleiland de allure van weleer terug te geven. Het eiland zal er weer uit gaan zien zoals Leonard Springer dit ooit voor ogen had. Hier is wel een complete make- over voor nodig; alle opstallen, de bruggen en het groen zullen aangepakt worden. 

Wij zien ontzettend uit naar deze renovatie. Het zal voor ons als stichting een stuk makkelijker zijn om fondsen te werven en mensen en bedrijven aan ons te binden als het eiland er weer netjes bijligt.